La lenga occitana es richa de mantunei varietats que ne’n retrobatz quauqueis unas (lengadocian, gascon, auvernhat, lemosin, aupenc e provençau), aquí dins la redaccion de La Crida 2012.
De segur, cadun es liure de l'adaptar en totalitat dins sa varietat se li es necite...
La preservacion de la diversitat linguistica e culturala dins lo monde es un enjòc màger per las annadas a venir. Pr'aquò, en França, la situacion legala i es desfavorabla. La lenga occitana es particularament menaçada per l'abséncia d'una vertadièra volontat politica en favor de sa transmission e de sa vida culturala.
Las lengas regionalas foguèron reconegudas dins l'article [75-1] de la Constitucion. « Las lengas Regionalas apartenon al patrimòni de França ».
Volèm una lei que done un vertadièr estatut juridic a las lengas regionalas.
Una lei que permete la mesa en plaça efectiva, per l'occitan, d'una politica linguistica publica coërenta e volontarista cap al seu desvolopament sus l'ensemble de l'espaci occitan.
Nos cal doncas, sul territòri occitanofòne, crear un environament favorable a l'ensenhament de e dins aquela lenga, a sa preséncia dins los media electronics, audiovisuals e escrits, a la creacion culturala en occitan. Aquò per tal de permetre e de desvolopar la transmission a las generacions futuras mas tanben lo seu emplec dins la vida publica e sociala d'uèi.
Los medias
Que volem un servici public de ràdio e de television en lenga occitana.
Los servicis publics (Radio France et France Télévisions) que deven establir un equilibri en la difusion suus canaus publics d'emissions en francés e en occitan, e aquò dens totas las regions de l'espaci occitan ; o au mensh dar missions de servici public a operators associatius o privats.
Que demandam ua ajuda especifica entaus operators privats (ràdios associativas, televisions e premsa escriuta) qui tribalhan en favor de la lenga occitana.
Que volem que la premsa regionau sia beneficiària de mesuras d'incitacion a l'emplec de la lenga occitana.
La creacion :
Le sosten a la creacion, aquò vòu dire una politica ‘specifica par l’edicion, le teatre e le ‘spectacle viú en general, par le cinemà e la musica.
La populacion diú podir descobrir una cultura tròp sovent resconduda.
L'educacion e l'ensenhament
Volem que chasque establiment escolar balhe, per tots los niveus, la libertat de chausir per chascun un ensenhament emb diferentas formas :
- un ensenhament en occitan (bilingüe a paritat orària o en immersion);
- un ensenhament de la lenga e de la cultura occitanas.
Volem un ensenhament especific per los adultes.
Volem lo desvolopament dau bilinguisme aboriu tanleu la pita enfància.
La vita publica
L’occitan, lo chau trobar dins la vita publica. Aquò vòu dire per exemple :
• lo respècte de la toponimia e la mesa en plaça d’una senhalizacion bilingüa ;
• l’encoratjament a l’utilizacion de la lenga occitana dins los luecs publics e dins la vita sociala.
Toteis aquelei demandas an una tòca unenca : que la lenga nòstra pòsque viure e que toteis aquelei que o desiran pòsquen l'emplegar. S’adreiçan au còp ai collectivitats localas occitanas (comunas, comunautats de comunas, despartaments, regions) e a l’Estat. Cadun se deu encargar de çò qu’es de sa responsabilitat.
Revèn a l’Estat d’adaptar sa legislacion. Es indispensable que nòstre president e nòstrei deputats a venir s’engatjan e garantisson lei drechs dei lengas regionalas amb una lèi.
IEO ; Calandretas ; Òc-Bi
* La lenga occitana es richa de mantunei varietats que ne’n retrobatz quauqueis unas (lengadocian, gascon, auvernhat, lemosin, aupenc e provençau), aquí dins la redaccion de La Crida per 2012.
Nous étions 25 000 à Carcassonne, en 2009 !
Nous devons être encore plus nombreux, le 31 mars 2012, à Toulouse :
A l’approche des élections nous devons faire savoir aux candidats à la présidentielle et aux législatives notre détermination à obtenir une loi qui donne un véritable statut juridique aux langues régionales.
Une loi qui permette la mise en place effective, pour l’occitan, d’une politique linguistique publique cohérente et volontariste pour son développement sur l’ensemble de l’espace occitan.
Nous voulons une vraie reconnaissance publique.
